Yamaha XT1200 Z / XT 1200 ZE Super Tenere
Yazar: Tümer GÜNDEM

Yamaha XT1200 Z / XT 1200 ZE Super Tenere


22.12.2015

Neden ST (Super Tenere) ? 

Bu sorunun cevabını vermeden önce sanırım bu motosikletle ilgili yaşadıkarımı biraz paylaşmak doğru olacaktır.

Her ne kadar motosiklet geçmişim yıl olarak fazla değilse de km olarak bir çok "eski" biniciden daha fazla kilometre yapmışımdır.

ST'yi satın alırken neler beklediğimi bunların ne kadarının karşılandığını, ikinci bölümde ise beklemediğim halde karşılaştığım iyi veya olumsuz yönlerini anlatmaya çalışacağım.

En başta en önemlisini söylemeliyim. Güven. Super Tenereyi 1200 cc sınıfında diğer motosikletlerden ayıran bir çok özelliği var. Bunların arasında bana göre en önemlisi güven. Aslında en önemli beklentim güvenilir bir makine almaktı. Super Tenere bu bakımdan gerçekten de en doğru karardı.

Bir çok modern motosiklet lansman ve reklam videolarında toprak yollarda usta pilotların altında atlayan zıplayan sözde "enduro" makineler, gerçek hayatta sürücülerini azıcık toz toprak biraz da zıplamayla yanan motosiklet arıza ışıklarıyla uğraştırmaktadırlar. 

Bu ikaz kontrol ışıkları da ancak serviste söndürülebiliyor.... :)

Yani reklam başka gerçek hayat başka. 

İşte Süper Tenere, bu noktada diğerlerinden farklılaşıyor.

2014 yılındaki İran yolculuğumda motosikletim tam yüklü (tahminen 100 kg) şu rotadan gittim:

İzmir - Konya - Erzurum - Gürbulak - Marrand (İran) - Tebriz - Hamedan - Esfahan - Shiraz - Kerman - Zahedan - Yazd - Tahran - Tebriz - Erzurum - Konya - İzmir.

Fotoğraflar için ►  tıklayın

Fotoğrafla dikkatle incelendiğinde bir 4 x 4 'ün arkasına asılı bir motosiklet görülecektir. Bir çok benzer hikayeyi dinlemiş ya da inernetten okumuştum, ama bu sefer kendi gözlerimle de görünce...

Neyse tabi ki bu ufak bir takılmaca, kimse alinmamaca, sadece demek istediğim, Super Tenere çalışır ve asla calşımaktan vazgeçmez. 

Ne yaparsanız yapın motor ikaz ışığını yakmak diğer marka modellere nazaran daha zordur çünkü daha dayanıklıdır, güvenlidir.

Benim Super Tenere'ye motosiklete bir isim takma modasına uyarak Tomoe Gozen ismini takmıştım. Japon kültüründe çok nadir olan japon kadın savaşcı Tomoe hanımın ismini. 

Çünkü O bunu gerçekten hakediyor. O tam bir savaşcı ve aynı zamanda da çok güzel alımlı bir kadın.

Evet bu kadar romantizm yeter, biraz da nedir bu makinenin kabiliyeti, hangi konularda beklentilerimi karşıladı?

Güven konusunda gerek XT1200 Z gerekse ZT1200 ZE modeli benden tam not aldı. Devrilse de devrilmese de, soğuk yada sıcak, yüklü ya da yüksüz her zaman dimdik ayakta çalşımaya ve yürümeye her daim hazır.

Bu benim karnede en önemsediğim not.

Çok sofistike ileri teknloloji bir makinem var ama yürümüyor ya da arıza ışıkları parti yapıyorsa, üzgunüm...istemem.

Gel gelelim bundan sonraki yazdıklarım sadece XT1200 ZE modeli içindir. Dikkate alına.

Asvalt Dışında Performans:
Benim ST asvalt dışında bolca toprak yol da yapmıştır. Seviyorum toprak yollarda ilerlemeyi. Önünüze bazen su geçişleri, çamur geçişleri, kayalık veya gevşek zeminli küçük süprizler çıkar.

Fotoğraflar ► tıklayın  Fotoğraflar tıklayın

Bunlarla baş edebilmek hoşuma gider. Ama alet işler el övünür misali, ST'nin o kadar başarılı bir süspansiyonu var ki size altınızda ne kadar zorlu bir zemin olduğunu hissettirmez size güvende olduğunuzu söyler, siz de kolaylıkla engelleri tıpkı tecrübeli bir binici gibi kolayca aşabilirsiniz.
Toprak zeminde 270 kg'lık bir makine ile ilerlemek rakamsal olarak bakıldığında insanı ürkütüyor, biliyorum. Fakat size bir şey söyleme gerek.

Bu yıl BMW Enduro Park Hechlingen d eiki günlük Off Road Eğitimine katıldım. 2014 model GS ile. Müthiş bir motosiklet, kendi alanında sofistike bir teknolojiye sahip. Frenleri de harika. 

Fakat ister inanın ister inanmayın ama Super Tenerenin Off Road manevra kabiliyeti inanılmaz derecede iyi  ayarlanmış ve aşağıda bulunan ağırlık merkezi sayesinde GS'e nazaran iki çıt daha iyi geldi bana.

Bu makinenin ağırlık merkezi müthiş. Öyle ki Hacı Yatmaz oyuncağı gibi. Evet Hacıyatmaz da dibinde ağırlık barındırır ve fakat bir türlü yatmaz. Super Tenere'nin de ağırlık merkezi çok ama çok iyi konuşlanmış. Super Ağırlık merkezi noktası desek yeri var. hani GS'inki de çok iyi bir yerdededir ya, bunu biraz daha iyi yapsak nasıl olur sorusunun cevabı: "Super Tenere" Olur.

Tabi bu özellik asvalt kullanımında da bir ölçüde hybrid bir teknikle yol almayı kolaylaştırıyor. Örneğin off road ağırlık transferlerini zeminden kaynaklanan süprizleri alt etmek üzere anında kullanabiliyorsunuz. 

ST'nin 1,72 m boyunda ve 73 kg ağırlığındaki ben tarafından bir kuş gibi kullanılabilmesinin önemli gizli formülü ST'nin bu konuda ciddi bir imkan sunmasıdır.

Tam bir tabiri caizse ağırlık merkezi oyuncağı altınızda.

Büyük ve ağır makinelerin hafif makineler oranla ağırlık transferlerine karşı daha az hassas olduğu fiziksel bir gerçek. Ancak ST'de ağırlık merkezinin konumlanmasından dolayı bu parametre tıpkı fren ve gaz kolu gibi doğrudan sürüşe entegre edilebilen bir değişken/ parametre haline getirmeyi başarmış.

Tabi bunu anlamak bilmek ve kullanmak lazım. O zaman da ST ile çok ama çok eğleniyorsunuz ve bu 270 kg'lık canavar altınızda bir kelebek oluveriyor.

Benzer segmentteki örneğin Triumph Tiger 1200 veya Honda Crosstourer ile bunları yapabilmek daha zor ve pek de o kadar keyifli omayabilir. Tiger'e veya Honda'nın bu modellerini kullananlar / binenler bilir. Ağirlık merkezinin konusunun aynı kiloyu nasıl daha ağır hissettirebileceğini.

ST nin sürüş modlarından T ve S yani Turing ve Sport modları mevcut. S modu özellikle bu ağırlıktaki bir makineyi alt devirlerden başlayan (3000 rpm) bir tork canavarı haline getiriyor. Sanki üst devirlerde de biraz etkisi varmış gibi geldi bana. Çoook zevkli...

ST istediğiniz zaman bir asvalt endurosu, istediğiniz zaman bir Adventure motosiklet, dilediğiniz zaman da spor bir makineye dönüşebiliyor. 

ZE modelinde bulunan süspansiyon ayarları sorunsuz ve kolayca ayarlanabiliyor. Ayrıntılar için netten araştirma yapabilirsiniz. Ancak bu konuda bir iki küçük izlenim paylaşmak isterim.

Bir motosikletin süspansiyon ayarları aslında sürüş dinamiklerine oldukça etki eder. Bu bakımdan ne yapıldığı bilindiği sürece mesele yok ama şunu hatırlatmak isterim. Süşpansiyon Preload (Önyükleme) ayarı yay sertliğini ayarlamak ya da motosikleti yükseltmek için yapılan bir ayar seçeneği DEĞİLDİR.

Preload seçeneği tıpkı resimlerinde de anlatıldığı üzere motosiklete artçılı, bagajlı, bagajlı ve artçılı gibi seçenekler doğrultsunda bozulan yatay eksenini bozulmadan önce (yüksüz) haline geri getirebilmek için yapılan bir ayardır.

ST'de bu ayar (Preload) önyükleme ayarı motosiklet yüklenmeden yapılmalı ve veya artçı binmeden ayarlanmalı, buna dikkat edilmezse Önyükleme ayara motorları zarar görebiliyor.

Diğer yandan süspansiyon Damping (Compression - Rebound) ayarları ise hareket halindeyken dahi değıştirilebiliyor. Bunlar "HARD" - "STANDART" - "SOFT" olarak seçilebiliyor.

Siz bir kere herhangi bir preload ayarına Damping ayarı yaptığınızda o moda geçtiğinizde otomatik olarak seçmiş olduğunuz ayara geri dönüyor, ufak ama önemli bir ayrıntı. Tebrikler Yamaha gözden kaçmadığı için.

Örneğin artçılı kullanımda siz Preload ayarını artçılı konuma ayarladınız, ve artçınız daha rahat etsin diye damping ayarını "SOFT"a getirdiniz. Sonra başka bir zaman yeniden artçılı preload ayarına döndüğünüzde , ST damping ayarını yine "SOFT" konumuna getiriyor. Ayrıca bu Damping ayarlarını da kendi içlerinde yedi kademe ayarlayabiliyorsunuz, bu hassas ayarı da yaptıysanız ST bunu da dikkate alıyor ve seçtiğiniz preload ayarına uygun belirlemiş olduğunuz damping ayarını otomatik geri çağırıyor.

Damping ayarı benim sıklıkla kullandığım bir ayar. TR'nin yolları hakikaten her türlü koşulu kendi içinde barındırıyor, bazen İtalya, bazen Afrika, bazen Rusya, bazen yolsuz... her koşulda bir iki dokunuşla ayar yapabilmek hoşuma gidiyor. 

Ha elzem mi? Belki günlük kullanım için değil ama bozuk zeminde veya yüksek süratlerde sürüş dinamiklerinin zemine / sürate rağmen stabil tutmaya her yardımcı faktör hoşgelmiştir dieylim... :)

Frenler ağır ve büyük bir enduro için olabileceğinin en iyisi diyemiyorum, çünkü bu konuda GS gerçekten de müthiş. Aman dikkat bu fazla güven vermesin diyelim yine de. Fizik fiziktir. Siz yine de fren mesafesinin dünyanın en iyi frenleri bile olsa fizik kanunlarını alt edemeyeceğini aklınızda bulundurun.

ST'nin kombine ABS fren sistemi var. Bu şu anlama geliyor. Sadece ön freni sıktığınızda bu sistem bir miktar arka freni de sıkıyor, ki bu iyi bir şey. Eger arka frene önce basar ya da önfren çekilirken arka frene daha fazla güç uygularsanız bu sefer arka fren ön frenden bağımsız çalışıyor.

Sıkı fren yapacağınız durumların olması muhtemel ise süspansiyon ayarlarını "HARD" da tutmak faydalı diye düşünüyorum. Bu önün daha progressive dalmasına, daldıktan sonra da daha az zıplamasına sebep oluyor freni (yavaşça) bıraktığınızda.

Ergonomisi özellikle 2014 model yılında olumlu geliştirmeler iyileştirmelere maruz kaldı. Ergonomi konusunda tek yapılabilecek eleştiri, 4'lü sinyal düğmesinin acil durumlarda hemen bulunamaması diyebilirim.

Traction Control:
İşte bu konuda da benden tam not aldı gerçekten. Bu kadar güçlü / torklu bir makinenin viraj çikışlarında düşük devirlerde bile biraz macera arayan bir gücü varken bunu kontrol etmek için gerçekten dozu çok iyi ayarlanmış üç seçenek bulunuyor.

TCS-1TCS-2, ve TCS-Off

TCS-1, motosiklet her çalıştırıldığında aktif hale gelen ve tam çekiş kontrolu aktif durumudur.
TCS-2, motosiklet çalıştırıldıkta sonra el ile aktif hale getirilmesi gereken ve arka tekerleğin spin (ön tekerleğe nazaran daha fazla tur) çevirmesine imkan sağlayan bir seçenektir.

TCS-Off ise yine elle aktif hale getirilen ve hiç müdahale etmeyen her türlü çekiş kontrolunu binicinin gaz kontrolüne bıraktığı konumdur. Yani traction kontrol kapalıdır. arka tüm motor gücü hiç bir kısıtlamaya tabii tutulmadan arka tekerleğe aktarılmaktadır.

Ben TCS-1 de kullanıyorum  bazen oynamak istediğimde TCS-2'ye de alıyorum. Merakımı gidermek dışında TCS-Off konumuna pek almadım.

Bazen Super Tenere hakkında "bu motor gitmiyor" diyen ama Super Tenereyi ne kadar kullandığı da malum olmayan konuşmalara hayret ediyorum. Sanırım kağıt verilerine aldanan, ya da kulaktan dolma yalan yanlış bilgilerle bu yorumlar yapılıyor. Bir Super Sport makine ile kıyasladığınızda evet gitmiyor doğru ama Adv makinesini virajlı dağ yollarında kullanan yani her türlü yol şartlarında kullanacak biriyseniz:

Bu makine gidiyor. Hem de gayet iyi gidiyor. 

Adventure sınıfında kağıt üstündeki en güçlü makine değil, ama yolda ve gerçek dünyada üstündeki biniciyle bütünleşen makinelerin ne kadar iyi gittiğini herkes bilir. Tüm motosikletlerle  yakaladığımız tempoyu zaten o yol, hava görüş ve tutuş belirler. Makinenizin kağıttaki verileri değil. Bu açıdan eger otoban sürücüsü değilseniz, Super Tenerenin performansı siz iyi bir binici olduktan sonra tüm makinelerin gerçek yol şartlarındaki performansından farklı olmayacaktır. 

Huzur.

Yazar: Tümer Gündem 

Skytosea Turkey Founder CEO

 

Not: 
Toplam Araç kilometrem 600 bin km.

Toplam Motosiklet kilometrem 132 bin km'dir. Bunun 60 bin km'si Super Tenere ile. 

Bu 60 bin km'nin 30 bini Super Tenere'nin XT 1200 Z, kalan 45 bin km'si ise XT 1200 ZE modeli ile gerçekleştirildi.

Takip Edilen Yayınlar

1. Tam Hakimiyet - Lee Parks
2. Motosiklet Yol Sanatı - ommriders
3. Motosiklette Tam Kontrol - ommriders
4. Adventure Motorcycling Handbook - Chris Scott
5. Adventure Motorcycle Routes - Robert Wicks
6. Periyodikler

motorcular.com'da üye ve kurumsal kullanıcı üyelerinin oluşturduğu tüm içerik, görüş, bilgi ve belgelerin doğruluğu, eksiksiz ve değişmez olduğu, yayınlanması ile ilgili yasal yükümlülükler içeriği oluşturan kullanıcılara aittir. motorcular.com portalına girilen içeriklerin, görüş, bilgi ve belgelerin yanlışlık, eksiklik veya yasalarla düzenlenmiş kurallara aykırı olmasından motorcular.com hiçbir şekilde sorumlu değildir. Sorularınız için ilan veren üyeler ile irtibata geçebilirsiniz.

Başa Dön